Archive for the ‘Φύλλα παλιά’ Category

της Χρύσας Παπαδημητρίου

Οι άνθρωποι-πλασματικές μορφές περιστοιχίζονται από ένα αρκαδικό – εδεμικό σύμπαν, το οποίο περιγράφεται με νατουραλιστική λεπτομέρεια…

Ένα μυθοπλαστικό ταξίδι απ’ τον ελληνικό βορρά ως το νότο αποπειράται ο Τέος Ρόμβος στη συλλογή διηγημάτων του «Ασσασίνοι του βορρά Δροσουλίτες του νότου», η οποία κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1991 και επανακυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Opportuna. Ένα ταξίδι στη γη, τους ανθρώπους και την ιστορία της χώρας, το οποίο εκτυλίσσεται μέσα από ένα χείμαρρο ασύνδετων, σύγχυσης μεταξύ πραγματικότητας και ψευδαίσθησης, ατέρμονης μείξης φυσικών στοιχείων και πλασμάτων, ανθρωπίνων ή μη. Με μπρεχτική αποστασιοποίηση ο συγγραφέας αποκαλύπτει απ’ το πρώτο ήδη διήγημα τον ρου της πένας του κατά τη στιγμή της συγγραφής, έτσι «όπως φουσκώνει σιγανά στις ρώγες των δαχτύλων». Δεν καταχωνιάζει τη συγγραφική του περσόνα πίσω απ’ τους μανδύες του επίπλαστου της σύμβασης. Αντίθετα, εξωτερικεύει τη στιγμή σύλληψης του φανταστικού. H ψευδαίσθηση, ωστόσο, είναι άκρως αληθοφανής, με κινηματογραφικό τρόπο. Σαν αγγελοπουλικό μονοπλάνο, η κάμερα – ματιά του συγγραφέα κάνει ένα μακρύ τράβελιγκ, συλλαμβάνοντας άκριτα εικόνες. Tο θεώμενο εγκαταλείπεται στην τύχη της λήψης, αποκαλύπτοντας αποσπασματικές μορφές, ιστορίες, τόπους. Από τα φαντάσματα των Δροσουλιτών ως τον χασικλίδικο παράδεισο των Ασσασίνων, η αληθινή ζωή μετουσιώνεται σε φαντασίωση, σαν τζίνι που βγαίνει απ’ το λυχνάρι, όπου όλα είναι «άηχα, σιωπηλά, υποθετικά» και με «πλασματικές μορφές που μοιάζουν άνθρωποι αλλά δεν είναι». Η αληθινή ζωή είναι μια φαντασίωση, μια «αόρατη πόλη», όπου οι άνθρωποι βιώνουν την καθημερινότητα με «πιτσιλιές αποστροφής».

Οι άνθρωποι-πλασματικές μορφές περιστοιχίζονται από ένα αρκαδικό – εδεμικό σύμπαν, το οποίο περιγράφεται με νατουραλιστική λεπτομέρεια. Η θάλασσα ζωοποιός, «γεννάει ανθρώπους, πόλεις, ερήμους». Και ο κάμπος το ίδιο. Μια ολόκληρη σειρά ζώων της ξηράς και της θάλασσας παρελαύνουν απ’ το συγγραφικό σκηνικό, μια πληθώρα ερεθισμάτων οπτικών, απτικών και οσφρητικών ζωντανεύουν με ιλιγγιώδη ταχύτητα, προκαλώντας λαχάνιασμα στον αναγνώστη. Όσο περισσότερες οι λεπτομέρειες, τόσο περισσότερο αυτό το σύμπαν γίνεται ένας κλοιός προστατευτικός για αυτά τα πλάσματα, τα οποία έτσι νοιώθουν ότι «είναι ένα απειροελάχιστο κάτι μέσα στο πελώριο όλο».

Η φύση του Ρόμβου είναι ενεργητική, είναι ένα δρών πρόσωπο, ενώ οι άνθρωποι έτυχε να βρίσκονται διάσπαρτοι μέσα της ως σκηνικός διάκοσμος. Οι άνθρωποί του δεν είναι ήρωες μα ούτε αντιήρωες. Πιο συχνά τους αποκαλεί αίλουρους, μοναχικούς ή σκιές. Θυμίζοντας κάτι από τα «Χαμένα Κορμιά» του Πέτρου Πικρού, ζουν ανάμεσα στο «Δρόμο» του Κέρουακ και το «Ουρλιαχτό» του Γκίνσμπεργκ. Αντικομφορμιστές, απόκληροι, έξω απ’ τον κόσμο ακόμα κι όταν είναι μέσα σε αυτόν, οι άνθρωποι του Ρόμβου θυμίζουν πρωτόπλαστους, ασκητές, οι οποίοι δεν είναι απλά μόνοι, αλλά ζουν ως μοναχοί στο περιθώριο του κόσμου. Στο ερημικό κοινωνικά τοπίο του ρομβικού σύμπαντος τα πλάσματα αυτά συχνά διαβιούν σε σκηνές. Άλλοτε, τα συναντάμε στην φύση ή στην πόλη με τη μορφή βοσκών, τραμπούκων μηχανόβιων νεαρών, γειτόνων απομονωμένων στα μπαλκόνια πολυκατοικιών. Παρακμιακές μορφές ή θύματα, όπως ναρκομανής και πρώην φυλακόβιος, άντρας που ζει σε σπηλιά, παιδί μόνο του στην παραλία, αγνοούμενοι ναυτικοί, συνταξιούχος με νεαρή Φιλιππινέζα, μητέρα μόνη με βρέφος, το πτώμα μιας γυναίκας που διαμέλισε ο άντρας της σε κάδο σκουπιδιών, ποιητής που ζει με τη μάνα του, μια μυστήρια κυρία που φυλάσσει το πέος του συζύγου της σε φορμόλη, γυναίκα με ραμμένο αιδοίο, είναι μερικές μόνο απ’ τις περιπτώσεις των προσώπων που εμφανίζονται.

Οι ιδιαιτερότητες των προσώπων παρουσιάζουν ενίοτε ακραίες εκφάνσεις: σουρεαλισμό, όταν ο ζωγράφος φτιάχνει έναν πίνακα με θέμα έναν άντρα που κείτεται ξεντεριασμένος στον πάτο της θάλασσας, όντας στο βυθό κι ο ίδιος· κτηνοβασία -ή μήπως παραμόρφωση του μύθου της Λήδας;- όταν ένας μαροκινός βιάζει έναν πελεκάνο· εμμονή με το θάνατο, όταν ένας τσοπάνος κατασκευάζει το φέρετρό του ήδη πριν πεθάνει, ένας άντρας κάνει χαρακίρι μπροστά στην αγαπημένη του, ενώ ένας άλλος αυτοπυρπολείται πάνω σ’ ένα μηχανάκι, μπροστά σε μια έφηβη. Να συμφιλιωθεί ο άνθρωπος με το θάνατο «να πάψει να είναι αποτρόπαιο και ξορκισμένο συναίσθημα».

Βυζαντινές πολιτείες, αρχαίοι σκελετοί, ερείπια ελληνικά, πελασγικά, νοσταλγία του ’50, νύξεις για τη μετεμφυλιακή Ελλάδα, για τα Εξάρχεια, αποτελούν το ιστορικό νήμα το οποίο ενώνει αυτές τις ιστορίες, «τη διαχρονική οδύνη όλων αυτών που εξεγερθήκανε». Όλα αυτά εγκιβωτισμένα σε ερωτικό παροξυσμό, πανηδονισμό και σε μια σεξουαλικότητα που εκφράζει τραγική απόγνωση και γι’ αυτό πλήρως αποσεξουαλικοποιημένη, με κορυφαία σκηνή τη γυναίκα που αυνανίζεται πάνω σε ταφόπλακα. Το ερωτικό στον Ρόμβο έχει να κάνει «με το μοιρολόι των ανθρώπων στη θέαση του επέκεινα», μέσα από «μια ηδονή που δεν έχει αρχή και τέλος» και παρουσιάζει τη ζωή σαν ερωτική τελετή, ως μια προσπάθεια για μια ελεύθερη, αυτόνομη ζωή, γιατί χρειάζεται δύναμη «για να κάνεις οχτάρια στο κλουβί».

Ματαίως θα αναζητήσει ο αναγνώστης έναν σκοπό σε τούτα τα διηγήματα. Δεν υπάρχει. Πρόκειται για «ιστορίες μικρές, καθημερινές που χάθηκαν και χάνονται μέσα στο χρόνο», για «διακλαδώσεις δρόμων και δρομίσκων που δεν οδηγούν πουθενά, έτσι όπως οι αδιέξοδες σκέψεις για την αιτία της ύπαρξης». Εξού και οι πιτσιλιές αποστροφής: «στα έγκατα των σκέψεων βρίσκεται η ουσία και η ψυχή των πραγμάτων», αλλά δυστυχώς, αυτά τα βάθη «σκορπίζουνε σαν τις φυσαλίδες […] έτσι όπως ακριβώς κυλάνε και τελειώνουν οι ζωές μας». Το στερνό διήγημα κλείνει με το ξύπνημα απ’ το όνειρο. Την τελευταία σελίδα, ακολουθεί μια πραγματικότητα που χρήζει εξέγερσης.

 

*Η Χρύσα Παπαδημητρίου είναι θεατρολόγος

Αυγή: 23 Απριλίου 2017

 

Κριτική

Posted: Ιουνίου 4, 2017 in Φύλλα παλιά
Μικρά ρήγματα στον εφησυχασμό
 
του Γιώργου Σταματόπουλου
 
Έχω διαβάσει όλα του τα βιβλία. Σπάνια συναντάς σε συγγραφέα τόσο τρυφερή και ταυτόχρονα σκληρή γραφή.Καμωμένη λες η πένα του από το ίδιο του το δέρμα, από το ίδιο του το αίμα.Αυτή την πένα βουτάει στον νου του και υποτυπώνει αριστουργήματα. Ακούραστος ταξιδευτής και αναγνώστης της παγκόσμιας λογοτεχνίας – και πού δεν έχει ζήσει.Μπαρκάρισε στα δεκάξι του (μετά από προτροπή του πατέρα του!). Κατά διαστήματα έζησε στη Λατινική Αμερική, την Αμερική, την Ιαπωνία.Για πολύ καιρό (1966-1969) στη Γαλλία, τη Γερμανία (1969-1974), την Αθήνα (1974-1981) και λίγο στο Κογκό· από τις αρχές της δεκαετίας του ’90 ζει με τη σύντροφό του Μιντιλού στην Άνω Σύρο.Οι δυο τους περιμένουν ήρεμα τον θάνατο: «Ο θάνατος έρχεται αργά, πλησιάζει, ακούω τα αχνά βήματά του», σημειώνει στον επίλογο του καινούργιου του βιβλίου «Γεώργιος Κηπιώτης» με υπότιτλο «Ένας φίλος των παιδιών».Δεν θυμάμαι σε ποιο από τα βιβλία του έχω διαβάσει ό,τι πιο ωραίο έχει γραφεί (για τη δική μου αντίληψη) για το γυναικείο σώμα· μάλλον από το εξαιρετικό «Κείμενο Πάθος».Θυμάμαι όταν διάβαζα το «Ρώτα τον άνεμο» του Αμερικανού συγγραφέα Τζον Φάντε (αγαπημένου του Μπουκόφσκι) σε δική του μετάφραση· μετάφραση-ποίηση και πώς αλλιώς αφού είχε συναναστραφεί με μπιτ ποιητές, ήταν στον Μάη του ’68 στο Παρίσι, πρωτοστάτησε σε καταλήψεις και κοινόβια, ίδρυσε εκδοτικό οίκο με πολλά αντεργκράουντ και περιθωριακά κείμενα.Εντυπωσιάζει και η δοκιμιακή του γραφή, ιδίως στην ιστορία του Πλωτίνου Ροδοκανάκη, εξέχοντος Έλληνα αναρχικού του 19ου αιώνα, που έδρασε στο Μεξικό (εξάδελφου του Ροΐδη).

Μπορεί ο καθείς να διαβάσει όλα του τα βιβλία σε ηλεκτρονική μορφή αφού από το 2011 ελευθέρωσε το σύνολο του έργου του στο διαδίκτυο (ούτε πνευματικά δικαιώματα και έτερα υλότροπα ούτε συγγραφικές ματαιοδοξίες· αυτάρκης και ελεύθερος).

Ας διαβάσουμε από το τελευταίο του βιβλίο:

«Γράφοντας θέλησα να αφηγηθώ όλες τις ιστορίες του κόσμου κι ακόμη όσα σκεπτόμουν και παρατηρούσα γύρω μου. Και το πάθος μου να αφουγκραστώ τη ζωή, τις ζωές των άλλων, τις σκέψεις τους τις ενδόμυχες ξεχείλιζε.

Πρόθεσή μου ήταν και είναι να αφυπνίσω, να ενσπείρω την ανησυχία, να δημιουργήσω κάποια μικρά ρήγματα στις εφησυχασμένες συνειδήσεις, να κινητοποιήσω τα νεαρά μυαλά που θα με διαβάσουν και να κάνω μαζί τους κάποιες νοερές συζητήσεις.

Και τούτο γιατί κατανόησα ότι πολλοί από εμάς ζούμε και βιώνουμε συνειδητά μόνο ένα μικρό κομμάτι της ζωής μας, ενώ από τις βαθύτερες επιθυμίες μας ένα ελάχιστο μέρος πραγματοποιείται, κι αυτό αποσπασματικά, κατακερματισμένα, μιας και ζούμε χωρίς σκέψη, ακολουθώντας σαν υπνωτισμένοι μια πορεία που δεν χαράξαμε εμείς, και το πιο βασικό, μη διαθέτοντας τον απαραίτητο χρόνο για τον εαυτό μας».

Συγγραφέας ο Τέος Ρόμβος βεβαίως (γεν. 1945, στο Κουκάκι Αθήνας).

Εφημερίδα των Συντακτών 10.05.2017

KipiotisProsklisi

P1230974

 
                                                    Δείτε το βίντεο της εκδήλωσης
 

Θεσσαλονίκη 12/12/16

Τέο και Χαρά,διάβασα το νέο σας βιβλίο με μεγάλη Χαρά. Τέο, για λογοτέχνης είσαι μάλλον εξαιρετικός δοκιμιογράφος και μάλιστα μου θύμισες έναν πολύ συμπαθή σ’ εμένα κοινωνιολόγο, τον Μπουρντιέ. Κι αυτό γιατί είχε επίσης μια αναστοχαστική ματιά στη γραφή του. Η αρτιότητα της έκδοσης μάλλον οφείλεται στην μικρή ηρωίδα Μιντιλού και τον Κώστα στους οποίους επίσης αξίζουν συγχαρητήρια. Εξαιρετική επίσης η σύνθεση του αρχειακού υλικού, συνθέτουν ένα ωραίο παζλ, μπράβο σας.

πολλά φιλιά

Christos Mais, 

PhD Candidate, Leiden University Centre for the Arts in Society (LUCAS)

Γεώργιος Κηπιώτης: Ένας φίλος των παιδιών

Τέος Ρόμβος & Μιντιλού

του Χρίστου Μάη

 Θεωρώ σχεδόν απίθανο κάποιος ο οποίος αντικρίζει το συγκεκριμένο βιβλίο να θεωρήσει πως είναι κάτι το οποίο θα λαχταρούσε να διαβάσει. Ο τίτλος, παρότι ακριβέστατος ως προς την περιγραφή της κεντρικής μορφής του βιβλίου, είναι συνάμα παραπλανητικός μιας και δεν υπονοεί καν το πόσο πολύπλευρη είναι αυτή η προσωπικότητα, και ως εκ τούτου τα πόσα άκρως ενδιαφέροντα ζητήματα πραγματεύεται το πόνημα αυτό των Ρόμβου, Μιντιλού και Κηπιώτη. Ακόμη κι αν κάποιος δεν σταθεί στον τίτλο και το φυλλομετρήσει, πιθανώς να διστάσει μπροστά στις αμέτρητες σελίδες της καθαρεύουσας. Κι όμως, οι συγγραφείς συνέθεσαν με τέτοιο τρόπο τα αρχειακά τεκμήρια ούτως ώστε το βιβλίο να έχει ροή και ρυθμό. Μάλιστα η εναλλαγή των ζητημάτων τα οποία πραγματεύεται το κάθε κεφάλαιο, σε συνδυασμό με τα αναστοχαστικά δοκίμια του Ρόμβου, κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη.

Η προσφορά του Τέου Ρόμβου στην σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία είναι αδιαμφισβήτητη, τουλάχιστον για όσους τον διαβάζουν. Στο προηγούμενό του βιβλίο, το Γεώργιος Νέγρος: Ο τίγρης του Αιγαίου απέδειξε πως εάν δεν γινόταν ένας εξαιρετικός συγγραφέας θα μπορούσε να γίνει ένας εξίσου εξαιρετικός ιστορικός γλωσσολόγος, επανασυνθέτοντας την γλώσσα του Αιγαίου κατά τον 19ο αιώνα με τέτοιο τρόπο ούτως ώστε θα μπορούσε εύκολα να μας πείσει ότι πρόκειται για τα χειρόγραφα κάποιου που ανευρέθησαν κάπου στη Σύρα, όπως έγινε με το αρχείο του Κηπιώτη. Αυτό το τελευταίο αποτέλεσε άλλωστε την αφορμή αλλά και το υλικό για το παρόν βιβλίο. Σε αυτό ο Ρόμβος και η Μιντιλού μας παρέχουν επί της ουσίας δυο βιβλία κι όχι ένα.

Οι συγγραφείς μέσω της αρχειακής σταχυολόγησης μας παρέχουν ένα συνεκτικό ιστορικό αφήγημα. Αυτό αποτελεί την πορεία της ζωής του Γεωργίου Κηπιώτη, ή καλύτερα αυτό της νεώτερης Ελλάδας μέσω της ζωής του Κηπιώτη. Ο Κηπιώτης, θεολόγος αλλά κυρίως γυμναστής, εμφορούμενος από τον ελληνικό μεγαλοϊδεατισμό —τον εθνικισμό δηλαδή του τέλους του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα— προκειμένου να υπηρετήσει τις ιδέες του ταξίδεψε και τοποθετήθηκε σε μια σειρά από περιοχές της οθωμανικής αυτοκρατορίας προκειμένου να αφυπνίσει εθνικά τους εκεί πληθυσμούς. Εν τέλει, από μια σειρά από συγκυρίες, σχετιζόμενες και με τις πολιτικές εξελίξεις και τον εθνικό διχασμό —καθότι δεδηλωμένος Βενιζελικός— βρέθηκε στη Σύρο όπου και παρέμεινε επί της ουσίας μέχρι το τέλος της ζωής του. Ο Κηπιώτης υπήρξε ιδεολόγος, φυσιολάτρης, και αφοσιωμένος στη νέα γενιά. Την τελευταία την υπηρέτησε ως γυμναστής, δάσκαλος, πρόσκοπος, αλλά κυρίως ως φίλος. Μέσα από τα κείμενά του, την αλληλογραφία του με συγγενείς και φίλους, πολλοί εκ των οποίων ήταν μαθητές του ή πρόσκοποί του, παρακολουθούμε την κοινωνική και ιστορική εξέλιξη της νεώτερης Ελλάδας αλλά και της Ευρώπης, τις επιδράσεις των πολέμων και των οικονομικών κρίσεων στην Ελληνική, αλλά όχι μόνο, κοινωνία. Παρακολουθούμε λ.χ. την γεωγραφική ανάπτυξη του Ελληνικού κράτους μέσω των Βαλκανικών πολέμων αλλά και την συρρίκνωσή του μετά την αποτυχημένη ιμπεριαλιστική εκστρατεία της δεκαετίας του ’20. Βλέπουμε τα αποτελέσματα του Εθνικού Διχασμού με τις συνεχείς απολύσεις και μεταθέσεις δημοσίων υπαλλήλων, αλλά και τις συλλήψεις και τραμπουκισμούς κατά των αντιφρονούντων. Γίνεται θεατή η βίωση της κρίσης του μεσοπολέμου από τα λαϊκά και μικροαστικά στρώματα αλλά και το μέγεθος της επισιτιστικής κρίσης κατά τη διάρκεια της Κατοχής. Αυτά είναι ορισμένα από τα ζητήματα και γεγονότα τα οποία θίγονται μέσω της πορείας του βίου του Κηπιώτη.

Ταυτόχρονα με την εξέλιξη του βιβλίου έχουμε μια σειρά από αναστοχαστικά δοκίμια του Τέου Ρόμβου. Τα δοκίμια αυτά πραγματεύονται ζητήματα τα οποία θίγονται στο βιβλίο, όπως ο πατριωτισμός και ο εθνικισμός τόσο γενικά όσο και ειδικά ως προς την περίπτωση της Μακεδονίας. Τα ζητήματα της πολιτικής, της παιδείας, της στρατιωτικοποίησης της ζωής μέσω της πραγμάτευσης του προσκοπισμού είναι ακόμη μερικά ζητήματα πάνω στα οποία στοχάζεται και ταυτόχρονα αυτοαναλύεται ο Ρόμβος. Επιπλέον γίνεται αναφορά και σε ζητήματα όπως ο έρωτας και ο θάνατος με τη βαθιά προσωπική και συνάμα βαθιά διεισδυτική ματιά του συγγραφέα.

Θα ήταν παράληψη να μην αναφερθώ στην άκρως προσεγμένη έκδοση και αξίζουν συγχαρητήρια στους συνεπιμελητές, Κώστα Δεσποινιάδη και Χαρά Πελεκάνου. Στον πρώτο αξίζουν επιπλέον συγχαρητήρια γιατί μας παρέδωσε μια έκδοση που την σήμερον ημέρα μάλλον θα παρέμενε σε κάποιο συρτάρι όπως τα αρχεία του Κηπιώτη μέχρι να τα βρει κάποιος Τέος και κάποια Χαρά μιας μεταγενέστερης εποχής.

Το blog του βιβλιοφάγου 27.12.2016

Από την εκπομπή του Δημήτρη Φύσσα «Αθήνα το φελέκι σου»

*****

«Ανέστησαν» έναν φίλο των παιδιών

του Γιάννη Ρουσσουνέλου 

Το βιβλίο του Τέου Ρόμβου και της Μιντιλού για τον Γεώργιο Κηπιώτη

Πώς μπορείς να «αναστήσεις» έναν άνθρωπο και μια ολόκληρη εποχή την οποία έζησε; Δύσκολο, αλλά όχι ακατόρθωτο για τον Τέο Ρόμβο, που μέσα από τις σελίδες του βιβλίου του «Γεώργιος Κηπιώτης – Ένας φίλος των παιδιών», κατάφερε, με τη βοήθεια της συντρόφου του Μιντιλού, να «αναστήσει» τον εκπαιδευτικό Γεώργιο Κηπιώτη, όπως «ανέστησε» και τη δύσκολη πολιτικά και κοινωνικά εποχή στην οποία έζησε ο Κηπιώτης (1872 – 1971), με μια μεγάλη περίοδο της ζωής του (1919 – 1871) στη Σύρο. 

Τέος Ρόμβος: Από τα πέρατα του κόσμου στην Άνω Σύρο 

Ο Τέος Ρόμβος, γνωστός στη Σύρο, στην Ελλάδα και το εξωτερικό, έχει να επιδείξει ένα πλούσιο βιογραφικό: «…γεννήθηκε το 1945 στο Κουκάκι της Αθήνας. Μπαρκάρισε στα καράβια το 1961 μετά από προτροπή του πατέρα του. Στη συνέχεια έζησε κατά διαστήματα στη Λατινική Αμερική, στην Ιαπωνία, στις Ηνωμένες Πολιτείες κι αλλού. Έζησε μόνιμα στη Γαλλία (1966-1969), στη Γερμανία (1969-1974 και 1987-1991), στην Αθήνα (1974-1981)[1]. Το 1984-1985 έζησε για μικρό χρονικό διάστημα στο Κογκό. Σήμερα ζει στην Άνω Σύρο…»

Εντυπωσιακή εξάλλου και η συγγραφική δουλειά του: «…Εξέδωσε τα βιβλία «Τρία φεγγάρια στην πλατεία», «Κείμενο Πάθος», «Γεώργιος Νέγρος, o Τίγρης του Αιγαίου», την ιστορία του Πλωτίνου Ροδοκανάκη, σπουδαίου Έλληνα αναρχικού του 19ου αιώνα που έδρασε στο Μεξικό, «Πλάνος Δρόμος», «Τηλεφυματίωση», «Κρυφά Ταξίδια», «Ασσασίνοι του Βορρά Δροσουλίτες του Νότου» και «Ίχνη». Επίσης έχει κάνει μεταφράσεις, όπως το «Ανθολόγιο των Κακών Αμερικάνων», τα «Παραμύθια της Αφρικής» που συνέλεξε κατά τη διαμονή του στο Κογκό, «Αντεργκράουντ της Νέας Εποχής», «Ρώτα τον Άνεμο του Τζον Φάντε», «Σημειώσεις ενός πορνόγερου του Μπουκόφσκι» κ.ά. Το Φεβρουάριο του 2011 ελευθέρωσε το σύνολο του έργου του στο διαδίκτυο. Πέραν αυτών, το 1977 συμμετείχε στην ταινία «Πέφτουν οι σφαίρες σαν το χαλάζι» του Νίκου Αλευρά, ενώ το ’98 γύρισε σε συνεργασία με τον φίλο του Νίκο Θεοδοσίου το συριανό ντοκιμαντέρ «Οι τοίχοι που τραγουδούν»…»

Γεώργιος Κηπιώτης: Γραπτά ενός αιώνα που δεν έσβησε ο χρόνος

Από την άλλη πλευρά βρίσκεται ο εκπαιδευτικός Γεώργιος Εμμ. Κηπιώτης, για τον οποίο μας δίνει στοιχεία ο Τέος Ρόμβος:  «…γεννήθηκε το 1872. Έζησε έναν ολόκληρο αιώνα κατά τον οποίο, στην περιοχή που ζούμε, συνέβησαν συγκλονιστικά γεγονότα. Τα γραπτά του, τα ημερολόγια καθώς και η εκτενής επιστολογραφία που άφησε πίσω του αποτελούν μια γενικότερη μαρτυρία της εποχής αλλά συνάμα και το ψυχογράφημα ενός δασκάλου που προσπαθεί με πάθος να μεταδώσει τη γνώση στους νεώτερους».

Η ανακάλυψη ενός πλούσιου έντυπου υλικού, στην εγκαταλειμμένη και ερειπωμένη κατοικία του Γεώργιου Κηπιώτη, έγινε κάτω από ευτυχείς συγκυρίες μέσω των οποίων το υλικό αυτό έφτασε στα χέρια του Τεό και της Μιντιλού, για να αξιοποιηθεί στη συνέχεια με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

 Μάζεψαν μια ολόκληρη ιστορία

Συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται στο βιβλίο «…Οι κληρονόμοι του Κηπιώτη -κάποιοι συγγενείς- όταν απέκτησαν την κυριό­τητα του ταπεινού σπιτιού (σ.σ στην περιοχή του Αγίου Δημητρίου στη Σύρο), το επισκέφθηκαν και αφού προφανώς πήραν ό,τι θε­ώρησαν πως είχε κάποια αξία, τα υπόλοιπα, το μεγάλο κομμάτι της βιωμένης ζωής του, της ιστορίας του, δηλαδή τα προσωπικά ενθυμήματα, τις φωτογραφίες ημερολόγια και αλληλογραφία, απλώς τα πέταξαν. Και όταν κάποια στιγμή δια­πίστωσαν ότι στους τίτλους ιδιοκτησίας το αγρόκτημα έφτανε μέχρι τη θάλασσα, προσέλαβαν δικηγόρο για να διεκδικήσουν την κυριότητά του από το Δημόσιο μη γνωρίζοντας, ίσως, ότι ο Δάσκαλος είχε δωρίσει μέρος του κτήματος για να πε­ράσει ο δρόμος και να φυτευτεί με πεύκα η πλαγιά μέχρι κάτω στη θάλασσα. Και ευτυχώς που η Δασική Υπηρεσία στάθηκε στο ύψος της και δεν τους έκανε το χατίρι. Όμως, το αγρόκτημα ακολουθώντας τη μόδα της εποχής μας πουλήθηκε σε μια οικοδομική εταιρεία που γκρέμισε το ταπεινό σπιτάκι και στη θέση του κατασκεύασε 4 διώροφες μεζονέτες οι οποίες, λόγω της οικονομικής κρίσης και της κρίσης αξιών στις οποίες βολοδέρνει η χώρα μας, στέκουν σήμερα ημιτελείς….»

Πριν την πλήρη κατεδάφιση, πάντα κάτω από τις ευτυχείς πάντα συγκυρίες, επισκέφτηκαν τον χώρο μέσω μιας φίλης της που ενδιαφερόταν να το αγοράσει και βρέθηκαν μπροστά σε «έναν μικρό θησαυρό», δηλαδή τις επιστολές που έστελνε ή λάβαινε ο Κηπιώτης και μέσω αυτών ξεδιπλωνόταν μια ολόκληρη εποχή. 

«Διάλογος» με έναν άνθρωπο του περασμένου αιώνα

Να πώς μεταφέρει το χρονικό διάστημα της επιλογής των επιστολών και της συγγραφής του βιβλίου ο Τέος Ρόμβος: «Στη διάρκεια της ανάγνωσης αυτού του πολυποίκιλου υλικού υπήρξαν στιγμές που ταυτιστήκαμε με τον άνθρωπο μιας άλλης εποχής αλλά και άλλες πάλι φορές που δεν τον καταλαβαίναμε και οργιζόμαστε μαζί του αισθανόμενοι την απόσταση του χρόνου να μας χωρίζει- άλλοτε ξεπρόβαλλε μέσα από τα γραφό­μενα ανάγλυφη η μορφή του άνδρα που εμπνέει και μας γοήτευε, ενώ άλλες φορές τον βρίσκαμε πληκτικό, στεγνό και εντελώς συντηρητικό.

…και ήταν η Μιντιλού, η σύντροφος της ζωής μου, που με έμαθε να κάνω προσπάθεια ώστε να κατανοήσω το δάσκαλο Γ. Κηπιώτη, μολονότι μας χωρίζουν πολλά και ουσιαστικά. Η γυναικεία φύση της, πιο ανεκτική, μου έδειξε το δρόμο της κατανόησης του «άλλου». Κουβεντιάζοντας λοιπόν οι δυο μας, σκεφτήκαμε ότι θα μπορούσαμε να δημιουργήσουμε ένα «διάλογο» με τον άνθρωπο εκείνο, έναν άνθρωπο του προηγούμενου αιώνα.

Και έτσι αποφασίσαμε να κάνουμε ένα βιβλίο με όλο το υλικό που άφησε πίσω του ο δάσκαλος Γ.Ε. Κηπιώτης όπου περιγράφεται η ζωή και η εποχή του και να συμπεριλάβουμε και τη δική μας μαρτυρία, τις δικές μας απόψεις και διαφωνίες, αλλά και τις παραδοχές μας. Σαν μια συνομιλία μεταξύ ανθρώπων που έζησαν σε δύο διαφορετικές εποχές. Γιατί εκείνος, ο Κηπιώτης, μας έκανε να σκεφτούμε και να νιώσουμε τις αξίες μιας εποχής, που δεν είναι πλέον αξίες του σήμερα…».

 Μια ανεκτίμητη παρακαταθήκη

Τελικά, οι δυο συνοδοιπόροι του Γεώργιου Κηπιώτη, μέσα από τις επιστολές του ως αποστολέα ή παραλήπτη, έζησαν όλο αυτό το διάστημα του «ξεσκαρταρίσματος» τόσων χειρόγραφων εκείνα που έζησε και βίωσε ο ίδιος, δίνοντας μας, έτοιμο πια υπό μορφή βιβλίου, το αποτέλεσμα ενός ευγενικού αγώνα, αυτού της διάσωσης  μιας σημαντικής εποχής, ώστε να μείνει παρακαταθήκη όχι μόνο στους Συριανούς, μιας και ένα μεγάλο μέρος της ζωής του το πέρασε εδώ, αλλά και σε όλους τους Έλληνες.

εφημ. Ο ΛΟΓΟΣ, 14.3. 2017

 
 
                                                                    

 

parousiasi romvos kipiotis

Υπό το βλέμμα του Η.Π.

kipiotis-cover

Νέο βιβλίο

Αγαπητέ Αναγνώστη,  το βιβλίο Γεώργιος Κηπιώτης, ένας φίλος των παιδιών, είναι ένα κομμάτι μούχλας μιας μουχλιασμένης εποχής και μιας μουχλιασμένης ζωής. Είναι, με λίγα λόγια, ένα κομμάτι της συντηρητικής ελλαδικής καθημερινότητας παλαιότερων χρόνων. Ο καθηγητής Γεώργιος Εμμ. Κηπιώτης γεννήθηκε το 1872 και πέθανε το 1971,  έζησε δηλαδή έναν ολόκληρο αιώνα κατά τον οποίο στη βαλκανική χερσόνησο, στη γειτονική Τουρκία και στο Αιγαίο συνέβησαν συγκλονιστικά γεγονότα. (περισσότερα…)

ΦΩΝΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΥΠΟΓΕΙΟ-Ο UNDERGROUND ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ

fones_apo_to_ypogeio_poster

http://cine.gr/trailer.asp?id=704909

Aπό την ταινία του Γιάννη Χαριτίδη «Φωνές από το υπόγειο»

*****

Ιστορία του ελληνικού αντεργκράουντ

του Τέου Ρόμβου

Eίναι νύχτα και κουφόβραση, κραυγές γυναίκας που ηδονίζεται ταξιδεύουν απ’ το ανοιχτό παράθυρο, φιγούρες ανθρώπων αγκαλιασμένες στο ημίφως, έξω από το δωμάτιο η μεγαλούπολη γίνεται παρανάλωμα φθοριούχων φώτων και πολύχρωμων διαφημίσεων, καιόμενο πέλαγος, μετουσιωμένος τους αναζητώ και προσπαθώ να τους φανταστώ, ένα αόρατο χέρι πιλατεύει κι ανακατώνει τις σκέψεις, τις μνήμες μου. Στο ραδιόφωνο μια πλαδαρή αντρική φωνή μιλάει για τις υψηλότερες θερμοκρασίες των τελευταίων χρόνων στην Αθήνα. (περισσότερα…)

ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΣ

 

Αρχές της άνοιξης του ’76 νοικιάσαμε, πέντε φίλοι μαζί, ένα μεγάλο σπίτι στην οδό Εμμ. Μπενάκη 87α. Ο Νίκος Μπαλής, ο Άγγελος Μαστοράκης, ο Γιώργος Κακουλίδης, η Σοφία Βλάχου, κι εγώ. Το ονομάσαμε, “το κοινόβιο της Μπενάκη”. Λίγo αργότερα ήρθε και η Χαρά Πελεκάνου στην παρέα μας. Περάσαμε μερικούς μήνες άκρως δημιουργικούς και ερωτικούς και με συνεχείς παρακολουθήσεις της Ασφάλειας. Μέχρι και διαμέρισμα είχανε νοικιάσει ακριβώς απέναντι για να μας παρακολουθούν καλύτερα. (περισσότερα…)

αναρτήθηκε στα Φτερά Χήνας, 6 Φεβρουαρίου 2016

Την δεκαετία του 90 (και εσείς αγαπητοί μου αναγνώστες θα μου πείτε γιατί είμαι κολλημένος στην δεκαετία του 90- αλλά ήταν η εποχή που ως έφηβος, μεγαλωμένος σε χωριό, αν και δίπλα στην Αθήνα, σε μια άκρως συντηρητική οικογένεια όπου ο πιο «επαναστάτης» τελείωσε τα «επαναστατικά του» καθήκοντα ψηφίζοντας ΠΑ.ΣΟ.Κ την δεκαετία του 80, έψαχνα ποιος είμαι και τι με τραβάει. Μοιραία έπεσα στις εκδόσεις του Σταθάτου, Δελφίνι, εκεί που ο Λεωνίδας Χρηστάκης, ο δικός μας Λεό, μας κοινωνούσε την αμφισβήτηση της Ελληνικής πραγματικότητας ever. Σελίδες επί σελίδων, πάνω από 20 βιβλία και βιβλιαράκια, μέσα σε μια 5ετία. Μιλάω για την εποχή 93–98, τότε που γύρω στο 95, ξεκλείδωνα το στόμα μου για ερωτικά φιλιά, λέξεις, αλκοόλ και μπάφους. (περισσότερα…)

  THEO.THEOS

Το 1963 ήταν μια πολύ περίεργη χρονιά. Στη Βρετανία η ποπ μουσική και τα συγκροτήματα της ροκ ξεσηκώνουν τη νεολαία. Στις ΗΠΑ, ο Κεν Κέσι, γνωστός από το βιβλίο “Στη φωλιά του κούκου”, διέδιδε το LSD σαν διευρυντικό του εγκεφάλου και σαν μέσο απελευθέρωσης. Ο Τίμοθι Λίρι, που δίδασκε στο πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, έκανε πειράματα μαζί με τους φοιτητές του με όλων των ειδών τα παραισθησιογόνα, βαρβιτουρικά, κοκαΐνη, αμφεταμίνες, διάφορες μορφές κάνναβης, μανιτάρια, ντατούρα, πεγιότλ, ανιχνεύοντας ζώνες του ασυνείδητου που βρίσκονται στο σκοτάδι. Στο Λονδίνο ο Ντέιβιντ Κούπερ, που είχε προαναγγείλει Το τέλος της Οικογένειας με το ομώνυμο βιβλίο του, οργανώνει μαζί με τον Ρόναλντ Λενγκ και τον Άαρον Έστερσον τις επαναστατικές αντιψυχιατρικές κοινότητες, τόπους υποδοχής διαγνωσμένα σχιζοφρενών για να τους συντροφεύουν στο εσωτερικό τους ταξίδι, κοινότητες όπου ψυχίατροι και ψυχιατριζόμενοι ζουν μαζί σαν μεγάλη οικογένεια. Αρχίζει ο πόλεμος στο Βιετνάμ. (περισσότερα…)

untitled Ζούσα σε απίστευτη ανέχεια κι όταν μου ζήτησαν, για ένα πεντοχίλιαρο, να γράψω τα διαφημιστικά κείμενα για μια σειρά hardcore βίντεο, είπα γρήγορα ναι. «Να μένουμε μακριά από το παζάρι της τέχνης», συμβούλευε ο Χορευτής των Βουβαλιών, και το Φωτεινό Σύννεφο αρνιόταν να εισπράξει τα δικαιώματα από τα βιβλία του: «Είναι δυνατόν να θέλεις να βγάλεις λεφτά από την τέχνη; Αν υπάρχει το στοιχείο του ωφελιμισμού όλα αλλάζουν. Η τέχνη δεν μπορεί να είναι επάγγελμα. Είναι τρόπος ζωής».

Η φυλή των συγγραφέων

του Τέου Ρόμβου (Φουρόγατου) (περισσότερα…)

«ΙΧΝΗ»

Το λίθινο χρονικό της νήσου Σύρου

Ήμουν γέννημα και θρέμμα της μεγάλης πόλης. Είχα περάσει μεγάλο μέρος της ζωής μου ζώντας αποξενωτικά, αλλοτριωμένα, ασυνάρτητα στις ευρωπαϊκές μεγαλουπόλεις όπου όμως έκανα και σπουδαίες εμπειρίες. Τα καλοκαίρια κατέβαινα στα νησιά του Αιγαίου. Μύχιος πόθος μου ήταν να ζήσω μόνιμα σ’ ένα νησί. Να γευτώ αυτή την ξεχωριστή εμπειρία ζωής σε μια στεριανή λωρίδα γης που την ταξιδεύει πάνω από τις αβύσσους της θάλασσας ο βοριάς που λυσσομανάει νύχτα-μέρα. Με τρέλαινε η ιδέα της χειμωνιάτικης μοναδικότητας του αποκλεισμένου από τη φουρτουνιασμένη θάλασσα νησιού. (περισσότερα…)